Natuurlyke historie van Holland. Eerste deel

Holland krijgt hier aandacht als een gebied dat nauwkeurig natuuronderzoek verdient. In de inleiding bespreekt de schrijver de verzamelwoede rond zeldzame buitenlandse natuurvoorwerpen. Daartegenover stelt hij de waarde van wat dichtbij groeit en voorkomt. Hij vraagt om waarneming die verder gaat dan namen en indelingen en verbindt dat pleidooi met de geschiedenis van wetenschap en verzamelingen in eigen land. Zo geeft het boek ook zicht op de vragen waarmee natuuronderzoekers hun werk benaderden.

Bij de beschrijving van het landschap komen veenwateren, meren en moerassen uitvoerig aan bod. De tekst verklaart hoe zachte gronden, water en turfwinning samenhangen en waarom polders kaden en watermolens nodig hebben. Ook tussen de duinen liggen natte laagten, gevoed door sijpelend duinwater. Plaatselijke beschrijvingen verbinden die uitleg met herkenbare landschapsvormen. Voor wie belangstelling heeft voor de wording van Holland biedt deze benadering een historische kijk op de verhouding tussen bodem, water en menselijk ingrijpen.