Pan Walery

Zanim bryczka Walerego wjedzie na dziedziniec plebanii, narrator urządza obszerną rozprawę z wyobrażonym krytykiem. Żartuje z własnego pisania, rozważa pożytki płynące z powieści i komentuje literackie mody. Ten swobodny wstęp od razu ustala ton opowiadania: dygresja i przekorna uwaga mają tu równie wiele miejsca jak wydarzenia. Przyjazd do pochylonego ze starości domu przynosi szczegółowy ogląd wnętrza, od nadpsutej podłogi po książki używane do podpierania stołów. Rozczarowanie Walerego otrzymuje w ten sposób bardzo konkretną, domową scenerię.

Satyryczny obraz obyczajów rozwija się również w rozmowach plebana i jego znajomych. Pochwała kalendarzy jako źródła wszelkiej potrzebnej wiedzy sąsiaduje z uwagami o posagu, rodzinnych interesach i oszczędności. Doktor Blumer oraz pisarz sądowy Piórko przekładają własne zawodowe doświadczenia na pouczenia o wydatkach. W ich wypowiedziach zobaczysz przywiązanie do wygodnych przekonań i skłonność do oceniania innych. Narracja pozwala przyglądać się temu środowisku przez przedmioty, powiedzonka oraz spory o rzeczy pozornie błahe.