Z ziemi polskiej i włoskiej

W deszczu, pośród tłumu przygotowującego się do wymarszu, narrator próbuje zrozumieć uczucie łączące uczestników pielgrzymki. Uważnie ogląda twarze, ubrania i ruch orszaku, słyszy rozmowy oraz odgłosy mijanego miasta. Reymont zapisuje także własne zniechęcenie i poczucie obcości, dzięki czemu opis zachowuje charakter osobistego doświadczenia. Wspólna droga ma tu wymiar religijny, ale wymaga również uzgodnień dotyczących przewozu rzeczy i kosztów.

Tom łączy relację pielgrzymkową z zapiskami z ziemi chełmskiej oraz wrażeniami włoskimi. W spotkaniu z mieszkańcami Chełmszczyzny ważne stają się obawy o przyszłą przynależność regionu i trwałość wspólnoty. Czytany projekt zmian wywołuje dyskusję oraz wspomnienia dawnych nacisków na miejscową ludność. Opowieści o wierze, niedostatku i wzajemnej pomocy ukazują historię przez doświadczenia konkretnych rozmówców. Znajdziesz tu połączenie obserwacji obyczajowej, opisu otoczenia i relacji ludzi, dla których miejsce zamieszkania pozostaje częścią osobistej tożsamości.