Een Vlaamsche jongen

Met een boek in de hand bewaakt Constant Vliermans de koeien van zijn vader. De jongen groeit op in een boerengezin dat zwaar onder de pacht en tegenvallende oogsten gebukt gaat. Zijn verlangen om te leren botst met het werk op het land: in de winter bezoekt hij de gemeenteschool, terwijl hij in de zomer thuis moet helpen. Beschrijvingen van dauw, weilanden en dieren geven zijn dagelijkse omgeving vorm, naast de kritiek van de verteller op kinderarbeid en beperkt onderwijs.

In het latere fragment komt het studentenleven aan de universiteit naar voren. Hoogleraren helpen met lessen, boeken en financiële steun; wetenschappelijke studie geeft aanleiding tot nadenken over geloof en gewetensvrijheid. Zo verbindt het verhaal de praktische hindernissen van leren met het zoeken naar een eigen overtuiging. Voor wie belangstelling heeft voor sociale verhoudingen en onderwijs biedt deze roman concrete scènes waarin bestaanszekerheid, kennis en zelfstandig denken met elkaar verweven zijn.