Om de oude wereldzee. Deel 2

De verandering van het bestuur in Turkije vormt in de voorrede een aanleiding om de verhouding tussen staatsmacht, godsdienst en bevolkingsgroepen te onderzoeken. Abraham Kuyper beschrijft hoe de Jong-Turken via comités en het leger invloed verwerven, en hoe het herstel van de constitutie verwachtingen oproept. Hij bespreekt vervolgens de politieke tegenvallers en de moeilijkheden die hij voorziet voor een parlement met uiteenlopende nationaliteiten en religies. Zijn betoog maakt duidelijk hoe sterk deze beschouwingen door zijn eigen politieke oordeel worden bepaald.

Het gedeelte over Sicilië verschuift de aandacht naar de Mafia en de Omertà, de gedragsregels die haar leden met elkaar verbinden. Kuyper verklaart haar macht vanuit plaatselijke tradities, onvrede over het bestuur vanuit Rome en gebrek aan vertrouwen in de officiële rechtspraak. Hij laat zien hoe mensen voor conflicten en gestolen bezit hulp bij de organisatie zoeken. Je leest zo beschouwingen waarin politieke instellingen en dagelijkse maatschappelijke verhoudingen steeds samen worden bekeken.