Tolstoi, zijn wezen en zijn werk

De samenhang tussen schrijverschap en levensovertuiging staat centraal in dit portret van Tolstoi. Henriette Roland Holst-van der Schalk onderzoekt hoe zijn romans, zijn religieuze denken en zijn maatschappelijke opvattingen met elkaar verbonden zijn. Zij bespreekt de ingrijpende verandering waarna hij zijn eerdere levenswijze en veel van zijn eigen werk afwees. Daartegenover stelt ze de blijvende drang om zichzelf te ontwikkelen, die volgens haar zijn verschillende levensfasen met elkaar verbindt.

Ook kunst, grondbezit en de omstandigheden van arbeiders krijgen aandacht. Tolstoi's verlangen naar geestelijke groei wordt naast zijn pleidooi voor betere materiële omstandigheden en verdeling van grond onder boeren geplaatst. De schrijfster neemt daarbij duidelijk stelling en beoordeelt zijn ideeën vanuit haar eigen overtuigingen. Zo biedt deze beschouwende biografie aanknopingspunten voor wie wil begrijpen hoe literatuur, geloof en sociale verantwoordelijkheid in één schrijversleven samenkomen.