Van Batavia naar Atjeh, dwars door Sumatra

Van Batavia naar Atjeh, dwars door Sumatra is een boek van Fernand Abraham Bernard. De verteller zegt dat morgen uit Batavia vertrokken wordt en dat hij bijna den geheelen dag in de stad heeft rondgeloopen om het beeld van deze plaats diep in zijn geheugen te prenten. Te Singosari, te Brambanan en bij den Boroboedoer ziet de verteller Javanen knielen voor verminkte beelden en omgeworpen basreliefs, en beschroomd offers neerleggen.

De kolossale ruïnen van den Boroboedoer liggen op een heuvel achter een gordijn van boomen, en van het hoogste punt ziet men het mooie dal der Progo zich uitbreiden. De Hollanders stellen zich tevreden met een zeer rustig en eentonig leven, en te Magelang ontmoet de verteller een groot aantal officieren die er nooit aan hadden gedacht op eenige kilometers afstands de ruïnen van Boroboedoer te gaan bekijken. Tegen het midden van 1877 gelukte het generaal Pel een serie posten in ’t leven te roepen en die onderling te verbinden, zoodat er rondom Kota Radja tot aan de zee een beschermende gordel van versterkingen ontstond.