Historja o bladej dziewczynce z pod Ostrej-Bramy

Nocna cisza pod Ostrą Bramą nadaje szczególne znaczenie drobnym gestom i słowom. Przy świetle lampy śpi biedna Julka, której modlitwa zdradza osamotnienie oraz lęk przed głodem. Edward, wracający z wieczoru poza miastem, zatrzymuje się przy dziewczynie i zostawia jej pieniądze. Opis pustoszejącej ulicy, gasnących okien i odległych odgłosów przygotowuje spotkanie ludzi żyjących w odmiennych warunkach. Czytając, możesz dostrzec, jak współczucie wyrasta tu z uważnego przyjrzenia się cudzej biedzie.

Późniejsze starania Edwarda o mieszkanie dla Julki odsłaniają trudność pogodzenia wyobrażeń z rzeczywistością. Szuka czystej izby, dobrego widoku i odpowiedniego sąsiedztwa, odrzucając kolejne propozycje. Poszukiwania prowadzą na Antokol, do starego domu nad Wilją. Dla niego urządzenie nowego gospodarstwa łączy się z marzeniami o przyszłości, dla dziewczyny staje się znakiem uczucia. Powieść splata religijne skupienie, materialne potrzeby i niepewność relacji, w której pomoc bywa rozumiana na różne sposoby.