Aslan Asker Şvayk ve Dünya Savaşı'nda Başından Geçenler

Dizlerini kâfuruyla ovarken aldığı bir haber, köpek satıcısı Şvayk'ı devlet büyükleri üzerine tuhaf bir konuşmanın içine çeker. Bayan Müller, Arşidük Ferdinand'ın Saraybosna'da vurulduğunu söylerken Şvayk önce kendi tanıdığı Ferdinand'ları düşünür. Büyük siyasal olaylarla mahalle hayatının yan yana gelişi, romanın mizahını daha bu konuşmada belirginleştirir. Şvayk'ın gündelik ayrıntılara takılan sözleri, savaşın çevresindeki ciddiyetle sürekli sürtüşür. Köpek satarken başvurduğu oyunlar ve romatizma ağrıları, bu kişinin geçimini sağlama biçimini ve bedensel sıkıntılarını anlatıya taşır.

Mektup götürmek için Vodiçka'yla çıktığı bir başka sahnede Şvayk, Teğmen Lukaş'ın özel yazışmasını gizli tutmaya çalışır. Arkadaşının öfkeli çıkışları karşısında sakinleşmesini ister; konuşma, meyhane kavgalarından evde yaşanan tartışmalara uzanan öykücüklerle dallanır. Bir meyhanecinin kovalamacadan döndüğünde dükkânında bulduğu karışıklık, savaş üzerine anlatılan bir benzetmeye dönüşür. Uzayan diyaloglar, askerlerin birbirleriyle ilişkilerini ve otoritenin gündelik hayata karışmasını hiciv yoluyla görünür kılar. Okur, büyük olayların sıradan konuşmalar içinde nasıl gülünç bir şekle büründüğünü izler.