Het tweevoudig verbond contra de drievoudige Entente

Voor een denkbeeldige rechtbank legt James M. Beck de verantwoordelijkheid voor het uitbreken van de oorlog ter beoordeling voor. Hij stelt zich een Hooge Raad der Wereldbeschaving voor, waar staten hun geschillen volgens beginselen van gerechtigheid zouden kunnen laten behandelen. Die opzet geeft zijn betoog de vorm van een pleidooi. Oorlogsverklaringen en beloften rond de Belgische neutraliteit worden zo onderdeel van een juridische en morele afweging. Diplomatieke documenten vormen het materiaal waarmee hij zijn oordeel onderbouwt.

Bij de onderhandelingen over Servië besteedt Beck aandacht aan het antwoord op het ultimatum, verzoeken om uitstel en voorstellen voor bemiddeling. Hij vergelijkt de reacties van regeringen en onderzoekt welke mogelijkheden er volgens hem waren om de vrede te bewaren. Je volgt een uitgesproken redenering waarin officiële berichten telkens als bewijs worden aangevoerd. De combinatie van rechtbankvorm en politieke polemiek maakt zichtbaar hoe de schrijver diplomatiek handelen beoordeelt. Het geschrift biedt daarmee aanknopingspunten om na te denken over de verhouding tussen staatsmacht, afspraken en verantwoordelijkheid.