Holland en de oorlog

De plaats van Holland tussen de grote mogendheden houdt Albert Verwey bezig in deze verzameling korte opstellen en gedachten. Hij begon kort na het uitbreken van de oorlog te schrijven om zichzelf en anderen helderheid te geven. De stukken verschenen in De Beweging en behandelen onder meer neutraliteit, de strijd om de oppermacht en de verhouding tussen vaderland en mensheid. In het voorwoord vraagt hij zijn uitspraken in samenhang te beoordelen, omdat afzonderlijke gedachten elkaar aanvullen.

Je leest hoe Verwey de onafhankelijkheid van kleine volken verbindt met vrij verkeer tussen landen. Ook de verhouding tussen Hollanders en Vlamingen krijgt aandacht, evenals de vastberadenheid die gewapende neutraliteit volgens hem vraagt. Zijn beschouwingen wisselen algemene begrippen af met standpunten over de politieke omstandigheden. De korte, soms fragmentarische vorm maakt zichtbaar hoe een schrijver zijn overtuigingen probeert te ordenen terwijl de oorlog voortduurt. Daardoor kun je zowel zijn politieke argumenten als zijn manier van denken volgen.