Hugo de Groot en zijn rechtsphilosophie

De verhouding tussen recht, verstand en menselijke bestemming vormt het onderwerp van deze studie. H. Bertens begint met een levensschets van Hugo de Groot en bespreekt vervolgens diens De Jure Belli et Pacis. Je leest over zijn opleiding in Leiden, zijn werk als advocaat en zijn verblijf op Loevestein. Daarbij krijgt ook de boekenkist een plaats: Maria van Reigersberg bedenkt de list waarmee haar echtgenoot kan ontsnappen, terwijl Elsje van Houweninghe de kist naar Gorinchem brengt.

De beschouwing gaat verder dan de levensloop van een rechtsgeleerde. Bertens onderzoekt hoe natuurrecht samenhangt met goed handelen en met het doel van het menselijk leven. In het betoog over St. Thomas krijgen verstand, wil, geluk en verplichting elk een plaats. De talrijke verwijzingen en aangehaalde uitspraken maken zichtbaar hoe de schrijver zijn redenering opbouwt. Zo krijg je een beeld van de filosofische en godsdienstige uitgangspunten waarmee hij het denken van Grotius beoordeelt.