Jan, Jannetje en hun jongste kind, Het Rijksmuseum

Een satirisch familiebeeld staat hier naast een beschouwing over de schilderijen in het Rijksmuseum. In de inleiding worden Potgieters verzet tegen Jan Salie en zijn bewondering voor de zeventiende eeuw met elkaar verbonden. De verzameling in het Trippenhuis geeft hem aanleiding om over het verleden te schrijven en zijn tijdgenoten aan te spreken op gemakzucht en zelfgenoegzaamheid. Terugkijken naar kunst krijgt daardoor een maatschappelijke betekenis: de vroegere rijkdom aan kennis en talent dient als maatstaf voor het heden.

Je vindt in deze uitgave ook aantekeningen, afbeeldingen en gedichten die Potgieter aanhaalt. In de museumtekst vergelijkt hij Huygens met Cats en brengt hij literaire stijl in verband met karakter en godsvrucht. Bij een musicerend gezelschap beschrijft hij vervolgens wat er in de gedachten van de aanwezigen omgaat. Zo wordt een geschilderde scène uitgangspunt voor verbeeldend proza. De oorspronkelijke spelling en de uitvoerige zinnen vragen aandacht. Ze laten tegelijk zien hoe kunstbeschouwing, literaire kritiek en gedachten over het openbare leven in elkaar grijpen.