Artı-Değer Teorileri 2. Cilt

Toprak mülkiyetinin tahıl fiyatları üzerindeki etkisi, Karl Marx’ın bu iktisat incelemesinde Ricardo’yla yürüttüğü tartışmanın merkezinde yer alır. Mutlak rant ile farklılık rantını ayıran Marx, tarımsal ürünün değeri, maliyet fiyatı ve pazarda oluşan fiyat arasındaki ilişkileri ele alır. Toprak sahibinin ranttan vazgeçmesi durumunda ürün fiyatının nasıl değişebileceğini incelerken, çiftçinin kazancını ve sanayideki kâr oranını da aynı hesap içinde değerlendirir. Böylece tarım ile sanayi arasındaki bağ, farklı sermaye bileşimleri üzerinden somutlaştırılır.

Alıntılar, eleştirel açıklamalar ve sayısal örneklerle ilerleyen metin, Ricardo’nun önermelerini hangi koşullarda geçerli oldukları açısından sınar. Verimli toprakların üretime açılması, pazardaki arz ve toprak mülkiyetinin etkisi, tartışmanın başlıca değişkenleridir. İçindekilerde Rodbertus ve Adam Smith’in görüşlerine ayrılan başlıklar da bulunur. Değer, kâr ve rant kavramlarının birbirine nasıl bağlandığını izlemek isteyenler için kitap, iktisadi düşüncedeki ayrımları ayrıntılı hesaplarla inceleme olanağı sunar.