Türkiye'nin Yakın Tarihi

Anayasa metinleri ile devletin günlük işleyişi arasındaki fark, İlber Ortaylı'nın yakın tarihe ilişkin değerlendirmelerinin merkezinde yer alıyor. Kısa makalelerden oluşan kitap, Osmanlı modernleşmesini askerî ihtiyaçlarla ilişkilendirirken Cumhuriyetin kurumlarını bu geçmişin devamı içinde ele alıyor. Tanzimat ve Islahat fermanları, Kanun-u Esasi ve Meclis-i Mebusan üzerine bölümlerde hukuk, temsil ve yönetim alışkanlıklarının nasıl değiştiği tartışılıyor. Britanya, Rusya ve İran gibi ülkelerle yapılan karşılaştırmalar, anayasa deneyimlerinin toplumların kendi tarihleriyle birlikte düşünülmesini sağlıyor.

Seçimlere ayrılan sayfalarda taşradaki idare meclislerinden çok partili hayata uzanan örnekler bulunuyor. Sandıkların kurulması, oyların sayılması, milletvekilliğinin onaylanması ve farklı seçim sistemlerinin meclisteki temsile etkisi somut olaylarla inceleniyor. Ortaylı, bürokrasinin siyasetteki ağırlığına ve örgütlenmenin seçimler açısından taşıdığı öneme de değiniyor. Yabancı basının Türkiye'yi değerlendirme biçimi üzerine gözlemler ise tarihsel tartışmayı haberlerin nasıl aktarıldığına bağlıyor. Türkiye'nin siyasal kurumlarının geçmişini anlamak isteyen okur, belgelerle uygulamalar arasındaki gerilimi izleyebiliyor.