Zübüklüğün Sonu Yok

Yazıhanesinde ahlakın bozulduğundan yakınan bir patron, verdiği sözü tutmaktan kaçınırken başkalarından dürüstlük bekler. Kâtibinin getirdiği her haber, patronun konuşmasıyla işleri arasındaki çelişkiyi biraz daha belirginleştirir. Borç para, satılan mallar ve yardım isteyen kadınlar üzerinden ilerleyen sahnede, iyilik ve inanç sözleri kişisel kazanç hesabıyla yan yana gelir. Aziz Nesin'in öykülerindeki hiciv, bu adamın kendi davranışını haklı görürken çevresini suçlamasında somutlaşır. Tekrarlanan konuşmalar ve araya giren telefonlar, aynı tutarsızlığı farklı gündelik durumlarda gösterir.

Cezaevinde anlatılan bir başka öyküde Pırpır Enver, köprü ve tramvay sattığına dair hikâyeleriyle çevresindekileri şaşırtır. Çevgenli Sülüman Ağa'nın bu anlatılara verdiği tepkiler, aldanmayı yalnızca başkalarına yakıştıran bakışı açığa çıkarır. Grevi izlemeye gönderilen Sosyal Hasan'ın anlattıklarında ise gazetenin satış hesabı, işçiler hakkındaki söylentiler ve şehri kaplayan korku öne çıkar. Bu öyküler, ticaret, basın ve gündelik ilişkilerde insanların söyledikleriyle çıkarları arasındaki mesafeyi, konuşma dilinin hareketiyle incelemek isteyen okura malzeme sunar.