De Ellendigen (Deel 5 van 5)

Een uitvoerige beschouwing over barricaden opent dit deel van de historische roman. De verteller beschrijft de versperringen bij Saint-Antoine en de Temple tijdens de opstand van juni 1848. Hij verbindt hun bouw met de nood en woede van de bevolking en onderzoekt de spanning tussen volksverzet, vrijheid en bestuurlijk gezag. De opeenstapeling van meubels, karren en puin maakt zichtbaar hoe een gewone straat in een strijdtoneel verandert.

Naast deze maatschappelijke beschouwingen staat Javerts innerlijke verwarring. De goedheid van Jean Valjean brengt zijn vaste overtuigingen over straf en recht aan het wankelen. Iemand die hij volgens de wet moet aanhouden, dwingt hem tot bewondering en tot een moeilijke afweging. Je vindt hier een romanvorm waarin brede historische beelden afwisselen met nauwgezet beschreven gedachten. Het contrast tussen de straat en Javerts geweten biedt een concrete aanleiding om na te denken over de verhouding tussen regels, mededogen en persoonlijke verantwoordelijkheid.