Hedendaagsch fetischisme

Taal en denken raken bij Carry van Bruggen verweven met de behoefte om verschillen vast te houden. In dit filosofische betoog brengt zij eerdere beschouwingen over taal samen en verbindt ze die met haar begrippen zelfweerstreving en zelfvermomming. De inleiding verwijst naar discussies over vaderlandsliefde en moedertaal. Daarna onderzoekt ze de spanning tussen het verlangen naar eenheid en de drang van mensen om zich als afzonderlijk wezen te handhaven. Dogma's en vaste overtuigingen krijgen daarbij een plaats tegenover kritisch inzicht.

Naast abstracte redeneringen bevat de tekst een uitvoerige reeks voorbeelden uit de dagelijkse taal. Het verschil tussen inwoners van een stad en bewoners van een huis laat zien hoe taalgebruik vaste verbindingen vormt. Zulke verschillen maken zichtbaar hoe weinig vanzelfsprekend taalkundige gewoonten soms zijn. Van Bruggen vraagt tegelijk aandacht voor de krachten die het eigen oordeel vertroebelen. Je leest een beschouwing waarin taalonderzoek en zelfkritiek samenkomen, met concrete woorden en uitdrukkingen als tegenwicht voor de filosofische begrippen.