Sultanın Casusları

Osmanlıların başka devletler hakkında nasıl bilgi topladığı, haber alma faaliyetlerini devletler arası ilişkiler içinde ele alan bu tarih araştırmasının temel konusudur. Emrah Safa Gürkan, askerî ve siyasi gelişmeleri izleme ihtiyacından hareketle istihbarat ağlarının işleyişine odaklanır. Yerli ve yabancı belgelerle sorgulama tutanaklarının kullanıldığı incelemede, haber taşıyan kişilerin kimlikleri ve kurdukları bağlantılar önem kazanır. Osmanlıların dış dünyayla ilişkilerini anlamak için bilgiye ulaşma yolları ve bu yolların örgütlenme biçimleri birlikte değerlendirilir.

Aracıların birden fazla siyasi merkezle ilişki kurabilmesi, bilgi akışını kolaylaştırırken güven sorunlarını da beraberinde getirir. Alvise Gritti, Yasef Nasi ve David Passi üzerinden aktarılan örneklerde pazarlıklar, gizli temaslar ve değişken bağlılıklar öne çıkar. Diplomatik bağlantılar kişisel çıkarlarla iç içe geçer; aynı kişinin farklı taraflara sunduğu teklifler, haberin kaynağını değerlendirmeyi güçleştirir. Böylece çalışma, istihbaratın yalnızca haber edinmekten ibaret olmadığını, kişiler arasındaki bağların ve karşılıklı beklentilerin de incelenmesi gerektiğini gösterir.