Beş Şehir

Ankara Kalesi'nin görünüşü, eski mahallelerin kerpiç evleri ve kurulmakta olan yeni şehrin binaları, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın şehir üzerine düşüncelerini somutlaştırır. Yazar, sokaklarda dolaşırken gördüğü yapıları kendi duyguları ve tarih bilgisiyle birlikte ele alır. Geçmişe duyulan bağlılıkla değişme isteği, bu gözlemlerin temel gerilimidir. Selçuk ve Osmanlı eserleri arasındaki üslup farkını da kültürün, zevkin ve günlük hayatın değişmesi üzerinden düşünür.

Konya'da duyulan türküler, Meram yolları ve bağ evleri hafızada birbirine bağlanır. Bir ezgiyi yeniden duymak, yazara o şehrin insanlarını, sevinçlerini ve acılarını hatırlatır. Bursa'ya ilişkin sayfalarda ise kuruluş döneminin izleri, taşta ve toprakta hissedilen bir zaman duygusuna dönüşür. Bu denemelerde mimari, şiir ve müzik, kişisel hatıralarla birlikte okunur. Şehirlerin kültürel kimliğinin nasıl yaşandığını merak edenler, geçmişle hesaplaşmanın gündelik bir manzara ya da ses içinde nasıl belirdiğini izleyebilir.