Çanakkale Geçilmez

Çanakkale Cephesi’nin açılmasına uzanan siyasal gelişmeler, denizdeki mücadele ve Gelibolu’daki kara savaşları bu tarih anlatısının çerçevesini oluşturur. Recep Şükrü Apuhan, önce Avrupa devletleri arasındaki ittifakları ve Osmanlı Devleti’nin savaşa girişini ele alır. Ardından 18 Mart 1915’e giden süreci ve 25 Nisan çıkarmalarını ayrı bölümlerde inceler. Ön sözde özellikle genç okurlara savaşın gelişimini kavrayabilecekleri bir başlangıç sunmayı amaçladığını belirtir. Kronolojik anlatım, cephede yaşananları devletlerin hesapları ve askerî kararlarla birlikte düşünmeye imkân verir.

Savaşın insanlara yansıması ise askerlerin ve subayların aktarılan sözlerinde belirginleşir. Emin Âli Bey’in Ruşen Eşref’e anlattıkları arasında, yaralı halde kendi siperine yaklaşırken arkadaşlarını bir baskına karşı uyaran borazancı Mehmet bulunur. Bir başka bölümde ateş altındaki bir İngiliz havacının kurtarılması ve bakım görmesi anlatılır. Bu örnekler, yazarın askerlerin fedakârlığına ve cephedeki dayanışmaya verdiği ağırlığı gösterir. Tarihsel açıklamalarla kişisel tanıklıkların yan yana gelmesi, Çanakkale’yi hem savaşın seyri hem de onu yaşayanların bakışı üzerinden okumayı sağlar.