Yalan

Yusuf Aksu'nun bir dilbilim toplantısındaki beklenmedik çıkışıyla kazandığı ün, çevresindekilerin birbirinden farklı yorumlarına konu olur. Kimi bunu düşünsel değerine, kimi rastlantıya bağlar. Roman, bu görüşlerin ardından onun çocukluğuna ve öğretmen annesi Refika Hanım'ın kurduğu düzenli hayata yönelir. Annesi, Yusuf'u sorularının yanıtlarını ansiklopedilerde aramaya alıştırır. Güçlü belleği olan çocuk, okuduklarını kolayca öğrenir. Fakat babasının geçmişi üzerine sorduğu sorular, kitaplarda bulunan bilgilerle kişisel deneyim arasındaki mesafeyi açığa çıkarır. Çocukluk alışkanlıkları, konuşma biçimi ve bilgiyle kurduğu ilişki birlikte işlenir.

Evinin konuklarla dolduğu bölümde ise Yusuf'un toplumdaki saygınlığının çevresinde nasıl bir dil oluştuğu görülür. Bir profesör, gazeteciler ve Köy İşleri bakanının bulunduğu ortamda övgüler, tedirginlikler ve küçük hesaplar iç içe geçer. Bakanın kendi çalışmalarına dönen uzun konuşması, konukların birbirlerine ilişkin yorumlarıyla yan yana gelir. Tahsin Yücel, kişisel kimlik arayışını insanların bilgiye ve itibara yüklediği anlamlarla buluşturur. Söylenenlerle düşünülenler arasındaki fark, romanın toplumsal gözlemlerine ve alaycı anlatımına belirgin bir gerilim katar.