Anlamın Buharlaşması ve Kur'an

Kur’an’ı anlamanın hangi koşullara bağlı olduğu, bu incelemede dil ile söz arasındaki ayrım üzerinden ele alınıyor. Dücane Cündioğlu, bir metni anlamak için önce o metnin mahiyetini belirlemeyi gerekli görüyor. Kur’an’ı dilsel bir metin olarak ele alırken lisanı ve bu lisanla dile getirilen kelâmı ayrı ayrı inceliyor. Böylece anlama eyleminin kendisi de araştırmanın konusu oluyor. Metin, yorum, muhatap ve sözün amacı arasındaki bağlar, felsefi çözümlemenin temel kavramlarını oluşturuyor.

Tartışmanın bir başka odağı, söylenen şeyi kavramak ile o sözün maksadı üzerine düşünmek arasındaki ilişki. Eksik anlaşılan bir söz hakkında sağlam bir düşünce geliştirmenin güçlüğü vurgulanıyor. Ayetlere yapılan göndermeler, anlamanın yalnızca dilin sunduğu imkânlarla sınırlı kalmadığını, düşünme çabasını da gerektirdiğini göstermek için kullanılıyor. Dil, yorum ve dini metinlerin anlaşılmasıyla ilgilenen okur, burada bir okuma yönteminin dayandığı kavramsal ayrımları ve bu ayrımların nasıl gerekçelendirildiğini izleyebilir.