História e Memória
Bibliografia
Abrams, Ph.
1971 Sociology and history, "Past and Present", n° 52, pp. 118-25. 1972 The sense of the past and the origins of sociology, ibid., n° 55, pp. 18-32. 1980 History, sociology, historical sociology, ibid., n° 87, pp. 3-16.
Adams, H.B.
1884 New Methods of Study in History, em Johns Hopkins University Studies in History and Political Science, II, Johns Hopkins University
Press, Baltimore.
Allegra, L., e Torre, A.
1977 La nascita delta storia sociale in Francia. Dalla Comune ale "Annales", Fondazione Luigi Einaudi, Turim.
Althusser, L., e Balibar, E.
1965 Lire le Capital, Maspero, Paris.
Antoni, C.
1957 Lo storicisnm, Eri, Turim.
Arnaldi, G.
1963 Studi sui cronisti dela Marca Trevigiana nelt età di Ezzelino da Romano, Istituto Storico Italiano per il Medioevo, Roma. 1966 Il notaio-cronista e le cronache cittadine in Italia, em La storia deldiritto nel quadro dette scienze stonche. Atti de I Congresso
internazionale delta Società italiana distories del diritto, Olschki, Florença, pp. 293-309.
1974 La storiografra come mezzo di liberazione dal passato, em F. L. Cavazza e S. R. Graubard (org.), Il caso italiano, Italia anni '70, Garzanti,
Milão, pp. 533-62.
Arnold, K.
1974 Geschichtswissenschaft and elektronische Datenverarbeitung, em Th. Schieder (org.), Methodenprobleme der Geschichtswissenschaft em
"Historische Zeitschrift", supl. 3 (n.s.), pp. 98-148.
Aron, R.
1938a Introduction à la philosophie de I' histoire; essai sur les limites de robjectivité historique, Gallimard, Paris. 1938b La philosophie critique de l'histoire. Essai sur une théorie allemande de rhistoire, Vrin, Paris, 1964. 1961a Dimensions de la conscience historique, Plon, Paris. 1961b Unité et pluralité des civilisations, em R. Aron (org.) L'histoire et ses interprétations. Entretiens autourd Arnold Toynbee, Mouton, Paris
– La Haye, pp. 37-46.
Assorodobraj, N.
1967 Le rôle de l'histoire dans la prise de conscience national en Afrique occidentale, em "Africana Bulletin", n° 7, pp. 9-47.
Augé, M.
1979 Symbole, fonction, histoire. Les interrogations de l'anthropologie, Hachette, Paris.
Backès-Clément, C.
1974 Claude Lévi-Strauss, ou La structure etlemalher, Seghers, Paris. Balbi, G. 1974 La storiografia genovesefino al secolo XV, em Studi sul Medioevo cristiano offerti a Raffaello Morghen, Istituto Storico Italiano per il
Medioevo, Roma.
Baron, H.
1932 Das Erwachen des historischen Denkens im Humanismus des Quattrocento, em "Historische Zeitschrift", CXLVII, 1, pp. 5-20.
Barraclough, G.
1955 History in a Changing World, Blackwell, Oxford.
Barthes, R.
1967 Le discours de l'histoire, em "Information sur les sciences sociales", VI, 4, pp. 65-75.
Basadre, J.
1973 Elazaren laHistoria y sus limites, Ediciones P.L.V., Lima.
Bazin, J.
1979 La production dun récit historique, em "Cahiers d'études africaines", XIX, 73-76, pp. 435-83.
Beer, S.H.
1963 Causal explanation and imaginative re-enactment, em "History and Theory. Studies in the Philosophy of History", III, 1, pp. 6-29.
Beglar, P.
1975 Historia del mundo y Reino de Dios, em "Scripta Theologica", VII, pp. 285-307.
Benveniste, E.
1959 Les relations de temps dans le verbe français, em "Bulletin de la Société de Linguistique", LIV, fasc. I; atualmente também em Problèmes
de linguistique générale, Gallimard, Paris, 1966, pp. 237-50.
1969 Le vocabulaire des institutionsindo-européennes, Minuit, Paris.
Berdjaev, N.
1923 Smysl istorii; opyt jilosofü celoveceskoj sudby, Obelisk, Berlim.
Berque, J.
1970 L'Orientsecond, Gallimard, Paris.
Blake, C.
1959 Can History be Objective, em P. Gardiner (org.), Theories of History, Free Press, Glencoe III.
Bloch, E.
1972 Vorlesungen zur Philosophie der Renaissance, Suhrkamp, Frankfurt am Main.
Bloch, M.
1924 Les rois thaumaturges: étude sur le caractère surnaturel attribué à la puissance royale, particulièrement en France et en Angleterre, Istra,
Estras- burgo.
[1941- 42] Apologie pour l'histoire ou métier dhistorien, Colin, Paris, 1949 (trad. portuguesa: 3' ed., Europa-América, Mem-Martins, 1976).
Bois, G.
1978 Marxisme et histoire nouvelle, em Le Goff, Chartier e Revel, 1978, pp. 375-93.
Bollack, J., e outras
1971 La lettred Epicure, Minuit, Paris.
Borst, A.
1969 Geschichte an mittelalterlichen Universitdten, Universitütsverslag, Konstanz.
Bourdieu, P.
1979 La distinction. Critique socialedujugement, Minuit, Paris.
Botsquet, G. H.
1967 Le hasard. Son rôle dans l'histoire des sociétés, em "Annales. Economies, Sociétés, Civilisations", XXII, 1-3, pp. 419-428.
Braudel, F.
1958 Histoire et sciences sociales. La longue durée, em "Annales. Economies, Sociétés, Civilisations", XIII, 4, pp. 725-53; atualmente também
em Ecrits sur histoire, Flammarion, Paris, 1969, pp. 41-83.
1966 La Méditerranée etle monde méditerranéen à l'époque de Philippe II, Colin, Paris (trad. portuguesa: vol. I, Dom Quixote, Lisboa, 1983). 1967 Civilisation matérielle et capitalisme, Colin, Paris (trad. portuguesa: Cosmos, Lisboa, 1970).
Brincken, A.D. von den
1957 Studien sur lateinische Weltchronistik bis in das Zeitalter Ottos von Freising, Triltsch, Düsseldorf.
Brown, P.
1967 Augustine of Hippo, Faber, London.
Bucher, B.
1977 La sauvage aux seinspendants, Hermann, Paris.
Burguière, A.
1980 "Anthropologie historique", em Encyclopaedia Universalis, Organum- Corpus, tomo I, Encyclopaedia Universalis, France, Paris, pp. 157-
70.
Butterfield, H.
1973 "Historiography" em Ph. P. Wiener (org.), Dictionary of the History of Ideas. Studies of Selected Pivotal Ideas, vol. II, Scribner's, New
York, pp. 464-98.
Callot, E.
1962 Ambiguités et antinomies de l'histoire et de sa philosophie, Rivière, Paris.
Campori, M.
1892 (org.) Corrispondenza ira L. A. Muratori e G. W. Leibniz, Vincenzi e Nipoti, Modena.
Cantimori, D.
1945 Appunti sullo "storicistno", em "Società", 1, n`° I-2; atualmente também em Storici e storia. Metodo, caratteristiche e sigrüficaio del lavoro
storiografco, Einaudi, Turim, 1978, pp. 495-535.
1966 Scoria e storiografa in Benedetto Croce, em "Terzo Programma", n" 2, pp. 15-24; atualmente também ibid., pp. 397-409. Capitani, O. 1979 Medioevo passato prossimo. Appunti storiografci: ira due guerre e moite crisi, Il Mulino, Bolonha.
Carr, E. H.
1961 What Is History, Macmillan, London (trad. portuguesa: Gradiva, Lisboa, 1983).
Cecchi, O.
1974 (org) La ricerca storica marxista in Italia, Editori Riuniti, Roma. Cedronio, M., e outros
1977 Storiografa franeese di ieri e di oggi, Guida, Nápoles. Certeau, M. de 1970 Faire de 1 histoire, em "Recherches de science religieuse", LVIII, pp. 481520. 1974 L'opération historique, em J. Le Goff e P. Nora (org.), Faire de l histoire, 1, Nouveaux problèmes, Gallimard, Paris, pp. 3-41 (trad.
portuguesa: Bertrand, Amadora, 1977, pp. 17-58).
1975 L'écriture de t histoire, Gallimard, Paris. Chabod, F. 1927 Uno storico tedesco contemporaneo: Federico Meinecke, em "Nuova Rivista Storica", XI, pp. 592-603; atualmente também em Lezioni di
metodo storico, Bari, 1972, pp. 257-278.
[ 1943- 47] L'idea di nazione, Laterza, Bari, 1974.
1952 Croce storico, em "Rivista storica italiana", LXIV, pp. 473-530; atualmente também em Lezioni di metodo storico, Laterza, Bari,
1972,pp.179-253.
Chartier, Ch.
1978 Revolution, em Le Goff, Chartier e Revel, 1978, pp. 494-98.
Châtelet, F.
1962 La naissance de t histoire. La formation de la pensée historienne em Grèce, Minuit, Paris.
Chesnut, G. F.
1978 The First Christian Histories: Eusebius, Socrates, Sozomen, Theodoret and Evagnus, Beauchesne, Paris.
Childe, V. G.
1953 What Is History, Schuman, New York (trad. portuguesa: Portugália, Lisboa, 1964).
Christensen, A.
1936 Les gestes des rois dans les traditions de llran antique, Geuthner, Paris.
Clanchy, M. T.
1979 From Memory to Written record. England 1066-1307, Arnold, London.
Collingwood, R. G.
[19321 The Idea of History, Clarendon Press, Oxford, 1946 (trad. portuguesa: Presença, Lisboa, 1964).
Cordoliani, A.
1961 Comput, chronologie, calendries, em Ch. Samaran (org.), L'histoire et ses méthodes, em Encyclopédie de la Pléiade, vol. X1, Gallimard,
Paris, pp. 37-51.
Cracco, G.
1970 Il pensiero storico di fronte ai problemi del comune veneziano, em A. Pertusi (org.), La storiografia veneziana fino al secolo XVI, Olschki,
Florenza, pp. 45-74.
Croce, B.
1915 Zur Theorie and Geschichte der Historiographie, Mohr, Tübingen. 1938 La scoria come pensiero e come azione, Laterza, Bari.
Crubellier, M.
1961 Introduction générale à l'oeuvre dArnold Toynbee, cm R. Aron (org.), L'histoire et ses interprétations. Entretiens autour dArnold Toynbee,
Mouton, Paris – La Haye, pp. 8-16.
Dainville, F. de
1954 L'enseignement de l'histoire et del géographie et la "ratio studiorum", em "Studi aulla Chiesa antica e sull'Umanesimo. Analecta
gregoriana", LXX, pp. 427-54.
Debbins, W.
1965 Introdução a R. G. Collingwood, Essays in the Philosophy of History, University of Texas Press, Austin.
Della Volpe, G.
1969 Logica come scienza storica, Editori Riuniti, Roma.
Del Monte, A.
1950 Istoriografa fiorentina dei secoli XII e XIII, em "Bullettino dell'Istituto Storico Italiano per il Medio Evo e Archivio Muratoriano", LXII, pp.
175-282.
Detienne, M.
1974 Le mythe, em J. Le Goff e P. Nora (org.), Faire de r histoire, III. Nouveaux objets, Gallimard, Paris, pp. 56-75.
Dibble, V. K.
1963 Four Types of Inference from Documents to Events, em "History and Theory. Studies in the Philosophy of History", 111, 2, pp. 203-21.
Dray, W. H.
1957 Laws and Explanation in History, Oxford University Press, London.
Driver, T. F.
1960 The Sense of History in Greek and Shakespearean Drama, Columbia University Press, New York.
Duby, G.
1967 Remarques sur la littérature généalogique en France du XIe et XIIe siècle, em "Comptes Rendus de l'Académie des Inscriptions et Belles
Lettres", pp. 335-45; atualmente também em Hommes et structures du Moyen Age, Mounton- De Gruyter, Paris, 1979, pp. 287-98.
1973 Le dimanche de Bouvines, 27 juillet 1214, Gallimard, Paris.
Duby, G., e Lardreau, G.
1980 Dialogues, Flammarion, Paris.
Dufour, A.
1966 Histoire politique etpsychologie historique, Droz, Genebra.
Dumont, L.
1962 La civilisation indienne etnous, Colin, Paris.
1966 Homo hierarchicus. Essais sur le système des castes, Gallimard, Paris.
Duval, P.-M.
1961 Archéologie antique, em Ch. Samaran (org.), L'histoire etses méthodes, em Encyclopédiede la Pléiade, vol. XI, Gallimard, Paris, pp. 250-74.
Ehrard, J., e Palmade, G.
1964 L'histoire, Colin, Paris.
Eisenstein, E. L.
1966 Cüo and Chronos: an essay on the making and breaking of history-book time, em "History and Theory. Studies in the Philosophy of
History", V, supl. 6 (History and the Concept of Time), pp. 36-64.
Elias, N.
1939 Über den Process der Zivilisation, soziogenetische and psychogenetische Untersuchungen, Haus zum Falken, Basel.
Elton, G. R.
1967 The Practice of History, Sidney University Press, Sidney-Methuen, London.
Engels, F.
1978 Herrn Eug. Dühring's Umwãlzung der Wissenschaft. Philosophie. Politische O Ekonomie. Sozialismus, Genossenschafts-Buchdruckerei,
Leipzig (trad. portuguesa: Afrodite, Lisboa, 1971).
Erdmann, K. D.
1964 Die Zukunft als Kategorie der Gerschichte, "Historische Zeitschrift", CXCVIII; I, pp. 44-61.
Ethnologie
1975 Ethnologie et histoire. Forcesproductives etproblèmes de transmition, Editions sociales, Paris.
Evans-Pritchard, E. E.
1961 Anthropology and History, Manchester University Press, Manchester.
Fabre, K. -G.
1978 The use of history in political debate, em "History and Theory. Studies in the Philosophy of History", XVII, 4, supl. 17 (Historical
Consciousness and Political Action), pp. 19-35.
Fabre, D.
1978 Mythe, em Le Goff, Chartier e Revel, 1978, pp. 430-37.
Falco, G.
1942 La Santa roman repubblica. Profila storico del Medioevo, Ricciardi, Nápoles.
Fasoli, G.
1970 I fondamenti della storiografia veneziana, em A. Pertusi (org.), La storiografia venezianafino al secolo XVI, Olschki, Florenza, pp. 11-44.
Febvre, L.
[1933] De 1892 à 1933. Examen de conscience dune histoire et dun historien, em Combats pour l'histoire, Colin, Paris, 1953, pp. 3-17 (trad.
portuguesa: Presença, Lisboa, 1977).
1938 Leur histoire et la notre, em "Annales d'histoire économique et sociale", VIII; atualmente também ibid., pp. 276-83. [1941] Vivre l'histoire. Propos d'initiation, ibid., pp. 18-33. 1947 Sur une forme d'histoire qui n'est pas la nôtre: l'histoire historisante, em "Annales. Economies, Sociétés, Civilisations", II; atualmente
também ibid., pp. 114-18.
1949, Vers une autre histoire, em "Revue de métaphysiques et de morale", LVIII; atualmente também ibid., pp. 419-38.
Ferro, M.
1977 Cinéma et histoire, Gonthier, Paris.
1981 Comment on raconte I'histoire aux enfants à travers le monde entier, Payot, Paris (trad. portuguesa: Europa-América, Mem-Martins,
1983).
Finley, M. I.
1971 Archaeology and History, em "Daedalus", C, I , pp. 168-86.
Fossier, F.
1977 La charge dhistoriographe du seizième au dix-neuvième siècle, em "Revue historique", CCLVIII, pp. 73-92.
Foucault, M.
1969 L'archéologie du savoir, Gallimard, Paris.
Fueter, E.
1911 Geschichte der neurenHistoriographie, Oldenbourg, Munique-Berlim.
Furet, F.
1971a L'histoire quantitative et la construction du fait historique, em "Annales. Economies, Sociétés, Civilisations", XXVI, 1, pp. 63-75. [1971b] L'histoire et I' "homme sauvage", em L'historien entre l'ethnologue et le futurologue. Actes du séminaire international de Venise 1971,
Mouton, Paris – LaHaye, 1972, pp. 231-37.
Fussner, F. S.
1962 The Historical Revolution: Engish Historical Writing and Thought, 1580-1640, Columbia University Press, New York – London.
Fustel de Coulanges, N.-D.
[1862] Lição dada na Universdade de Estrasburgo, em Une leçon d'ouverture et quelques fragments inédits, em "Revue de synthèse historique",
1113
(1901), 6, pp. 241-63.
1888 La monarchie franque, em Histoire des institutions politiques de l'ancienne France, Hachette, Paris, 1875-89, tomo III.
Gaeta, F.
1955 Lorenzo Vala, Filologia e storia mell' Umanesimo italiano, Istituto italiano per gli studi storici, Nápoles.
Gallie, W. B.
1963 The historical understanding, em "History and Theory. Studies in the Philosophy of History", 111, 2, pp. 149-202.
Gardiner, P.
1952 The Nature of Historical Explanation, Oxford University Press, London.
Gardner, C. S.
1938 Chinese Traditional Historiography, Harvard University Press, Cambridge, Mass.
Garin, E.
1951 Il concetto dells storia nel pensiero del Rinascimento, em "Rivista critica di scoria della filosofia", VI, 2, pp. 108-18.
Gies, R. R.
1955 Das Geschichtsbild des Tabnud, em "Saeculum", VI, 2, pp. 119-24.
Génicot, L.
1975 Les généalogies, Brepols, Turnhout-Paris.
1980 Simples observations sur la façon décrire l'histoire, em "Travaux de la Faculté de Philosophie et Lettres de l'Université catholique de
Louvain", XXIII, Section d'histoire 4.
Gernet, J.
1959 Ecrit et histoire en Chine, em "Journal de psychologie normale et pathologique", LVI, 1, pp. 31-40.
Gilbert, F.
1965 Machiavel i and Guicciardini. Politics and History in Sixteenth-Century Florence, Princeton University Press, Princeton, N. J.
Gilbert, P.
1979 La Bible à la naissance de l'histoire, Fayard, Paris.
Gille, B.
1978 Prefácio a B. Gille (erg.), Histoire des techniques. Technique et civilisation, technique et sciences, em Encyclopédie de la Pléiade, vol. XLI,
Gallimard, Paris, pp. VII-XIV.
Ginzburg,C.
1976 Il formaggio e i vermi, Einaudi, Turim.
Goody, J.
1977 The Domestication of the Savage Mind, Cambridge University Press, London.
Goubert, P.
1960 Beauvais et le Beauvoisis de 1600 à 1730, Sevpen, Paris.
Gramsci, A.
[1931-32] Appunti di filosofia. Materialismo e idealismo, em Quaderni del carcere, Einaudi, Turim, 1975, pp. 1040-93. [1932-33] Introduzione alto studio delle filosofia, ibid., pp. 1363-1509.
Gramsci, A.
[1932-35] Lafilosofut di Benedetto Croce, ibid., pp. 1205-1362.
Grundmann, H.
1965 Geschichtsschreibung in Mittelaler. Gattungen – Epochen – Eigenart, Vandenhoeck and Ruprecht, Gottingen.
Guenée, B.
1977 (org.) Le métier d historien au Moyen Age. Études sur l'historiographie médievale, Publications de la Sorbonne, Paris. 1978 Les généalogies entre l'histoire et la politique: la fierté dêtre Capétien, en France, au Moyen Age, em "Annales. Economies, Sociétés,
Civilisations", XXXIII, pp. 450-77.
1980 Histoire et culture historique dans l' Occident médiéval, Aubier, Paris.
Guerreau, A.
1980 Le féodalisme, un horizon théorique, Sycomore, Paris (trad. portuguesa: Edições 70, Lisboa, 1983).
Guizot, F.-P.-G.
1829 Cours d histoire moderne, 1. Histoire générale de la civilisation en Europe, Pischon et Didier, Paris.
Halbwachs, M.
1925 Les cadres sociaux de la mémoire, Alean, Paris.
1950 La mémoire collective, Presses Universitaires de France, Paris.
Hartog, F.
1980 Le miroir dHérodote. Essai sur la représentation de l'autre, Gallimard, Paris.
Hazard, P.
1935 La crise de la conscience européenne (1680-1715), Boivin, Paris (trad. portuguesa: Cosmos, Lisboa, 1948).
Hegel, G.W.F.
[1805-31] Vorlesungen liber die Geschichte der Philosophie, Duncker and Humblot, Berlim, 1840-44 (trad. portuguesa: Arménio Amado, 2'- ed.,
Coimbra, 1952).
1821 Grundlinien des Philosophie des Rechts, Nicolai, Berlim (trad. portuguesa: Guimarães, Lisboa, 1959). 1830 Encyclopédie der philosophischen Wissenschaften ins Grundrisse, Oswald, Heidelberg, 1830. [1830-31] Vorlesaungen über die Philosophie der Geschichte, Duncker and
Humblot, Berlim,
1837. Herlihy, D., e Klapisch-Zuber, Ch.
1978 Les Toscans et leurs familles. Une étude du catasto florentin de 1427, Fondation Nationale des Sciences Politiques, Paris.
Herrick, J.
1954 The Historical Thought of Fustel de Coulanges, Catholic University of America Press, Washington.
Hincker, F., e Casanova, A.
1974 (org.) Aujourd hui l'histoire, Editions Sociales, Pats.
Hobsbawm, E. J.
1972 The social function of the past: some questiom em "Past and Present", n° 55, pp. 3-17. 1980 The revival of narrative: some conments, ibid., n° 86, pp. 3-8.
Hõlscher, G.
1942 Die AnfãngederHebrcüschenGeschichtsschereibung, Winter, Heidelberg.
Huizinga, J.
1919 Herfsttij der Milddeleeuven, Tjeenk Willink, Haarlem (trad. portuguesa: Ulisséia, Lisboa, 1977). 1936 A Definition of the Concept of History, em R. Klibansky e H. J. Paton (org.), Philosophy and History. Essays presented to Ernst Cassirer,
Clarendon Press, Oxford.
Humboldt, W. von
[1821] Ober die Aufgabe des Geschichtsschreibers, Meiner, Leipzig, 1822.
Huppert, G.
1970 The idea of Perfect History; Historical Erudition and Historical Philosophy in Renaissance France, University of Illinois Press, Urbana III.
Iggers, G.G.
1971 Deutsche Geschichtswissenschaft, Eine Kritik der traditionelen Geschichtsauffassung von Herder bis zur Gegenvart, Deutscher
Taschenbuch Verlag, Munique.
1973 "Historicism", em Ph. P. Wiener (org.), Dictionary of the History ofldeas. Studies of Selected Pivotal Ideas, vol. II, Scribner's, New York,
pp. 456-64.
Immerwahr, H. R.
1960 "Ergon": history as a monument in Herodotus and Thucydides, em "American Journal of Philology", LXXXI, 323, pp. 261-90.
Jacob, F.
1970 La logique du vivant. Une histoire de l'hérédité, Gallimard, Paris (trad. portuguesa: Dom Quixote, Lisboa, 1971).
Jauss, H. R.
1955 Zeit un Erinnerung in Marcel Prousts "A la recherche du tempsperdu" EinBeitrag zur Theorie des Romans, Winter, Heidelberg.
Joutard, Ph.
1977 La légende des Camisards: une sensibilité au passé, Gallimard, Paris.
Junker, D., e Reisinger, P.
1974 Was kann Objektivitãt in der Gesehichtswissenchaft keissen un wie ist sie mdglich? em Th. Schieder (org.), Methododenprobleme der
Geschichtswissenshaft, em "Historische Zeitschrift" supl. 3 (n. s), pp. 1-46.
Kelley, D. R.
1964 De origine feudorum. The beginning of an historical problem, em "Speculum", XXXIX, pp. 207-28. 1970 Foundations of Modern Historical Scholarship, Language, Law and History in the French Renaissance, Columbia University Press, New
York.
Keuck, K.
1934 Historia; Geschichte des Wortes an seiner Bedeutung in der Antike an in derp romanischen Sprachen, Lechte, Emsdetten.
Kracauer, S.
1966 Time and history, em "History and Theory. Studies in the Philosophy of History", V. supl. 6 (History and the Concept of Time), pp. 65-78.
Krüger, K. H.
1976 Die Universatchroniken, Brepols, Turnhout-Paris.
Kuhn, Th. S.
1957 The Copernican Revolution. Planetary Astronomy in the Development of Western Thought, Harvard University Press, Cambridge, Mass.
Kula, W.
1961 L'objectivité historique et les valeurs, em R. Aron (org.), L'histoire et ses interprétations. Entretiens autour dArnold Toynbee, Mouton,
Paris – La
Haye, pp. 172-74. Labrousse, E.
1933 Esquisse du mouvement des prix et des revenus en France au XVIIIe siècle, Dalloz, Paris. [1967] (org.) Ordres et classes. Colloque d'histoire sociale, Saint-Cloud, 24-25 mai 1967, Mouton, Paris, 1973.
Lacoste, Y.
1966 Ibn Khaldoun; naissance de fhistoire, passé du Tiers-ronds, Maspero, Paris.
Lacouture, J.
1978 L'histoire immédiate, em Le Goff, Chartier e Revel, 1978, pp. 270-93.
Lammers, W.
1965 (org.) Geschichstsdenken un Geschichtsbild im Mittelalter Wissenschaftiiche Buchgesellschaft, Darmstadt.
Landfester, R.
1972 Historia magistra vitae. Untersuchungen zur hurnanistischen Geschichtsteorie des 14. bis 16. Jahrhunderts, Droz, Genebra.
Langlois, Ch.-V., e Seignobos, Ch.
1898 Introduction aux études historiques, Hachette, Paris, 1902.
Lecuir, J.
1981 Enquête sur les héros de l'histoire de France, em "L'Histoire", n° 33, pp. 102-12.
Lefebvre, G.
[1945-46] La naissance de l'historiographie moderne, Flammarion, Paris, 1971 (trad. portuguesa: Sá da Costa, Lisboa, 1981).
Left, G.
1969 History and Social Theory, Merlin, London.
Lefort, C.
1952 Société "sans histoire" et historicité, em "Cahiers internationaux de sociologie", XII; atualmente também em Les formes de l'histoire. Essai
danthropologie politique, Gallimard, Paris, 1978, pp. 30-48.
Le Goff, J.
[1971a] L'historien et l'homme quotidien, em L'historien entre l'ethnologue et le futurologue. Actes du séminaire international de Venise 1971,
Mouton Paris – La Haye, 1972, pp. 238-50.
1971b Is Politics still the Backbone of History?, em F. Gilbert e S. R. Graubard (org.),Historical Studies Today, Norton, New York, pp. 337-55. 1978 L'histoire nouvelle, em Le Goff, Chartier e Revel 1978, pp. 210-41. 1981 La naicannce du Purgatoire, Gallimard, Paris.
Le Goff, J.; Cartier, R.; e Rével, J.
1978 (org.) La nouvelle histoire, Retz, Paris.
Le Goff, J., e Nora, P.
1974 (org.) Faire de l'histoire, Gallimard, Paris (trad. portuguesa: Bertrand, Amadora, 1977).
Le Goff, J., e Toubert, P.
[1975] Une histoire totale du Moyen Age est-elle possible?, em Actes du 100e Congrès National des Sociétés savantes, Pans 1975, I. Tendances,
perspectives et méthodes de l'histoire médiévale, Secrétariat d'Etat aux Universités, Paris, 1977, pp. 31-44.
Leroi-Gourhan, A.
1974 Les voiesde l'histoire avant l'écriture, em J. Le Goff e P. Nora (org.), Faire de l'histoire, I. Nouveaux problèmes, Gallimard, Paris, pp. 93-
105 (trad. portuguesa: Bertrand, Amadora, 1977, pp. 115-28).
LeRoy Ladurie, E.
1967 Histoire duclimat depuis ran mil, Flammarion, Paris.
Lévi-Strauss, C.
1958 Anthropologie structurale, Plon, Paris.
1962 La Pensée Sauvage, Plon, Paris.
1966 Du mielaux cendres, Plon, Paris.
Lévi-Strauss, C.; Augé, M.; e Godelier, M.
1975 Anthropologie, histoire, idéologie, em "L'Homme", XV, 3-4, pp. 177-88.
Lewis, I. M.
1968 (org.) History and Social Anthropology, Tavistock, London -New York.
Lhomme, J.
1907 Economie ethistoire, Droz, Genebra.
Lichtheim, G.
1973 "Historical and dialectical materialism", em Ph. P. Wiener (org.), Dictionary of the History of Ideas. Studies of Selected Pivotal Ideas, vol.
II, Scribner's, New York, pp. 450-56.
Loraux, N.
1980 Thucydide n'est pas un collège, em "Quaderni di storia", XII, julho-dezembro, pp. 55-81.
Loraux, N., e Vidal-Naquet, P.
1979 La formation de l'Athènes bourgeoise. Essai dhistoriographie 1750-1850, em R. R. Bolgar (org.), Classicallnfluences on Western Thought,
Cambridge University Press, London, pp. 169-222.
Mandelbaum, M. H.
1971 History, Man and Reason. A Study in XIXth Century Thought, Johns Hopkins Press, Baltimore.
Marczewski, J. V.
1965 Introduction d'histoire quantitative, Droz Genebra – Minard, Paris.
Marin, L.
1978 Le récit est un piège, Minuit, Paris.
1979 Pouvoir du récit et récit du pouvoir, em "Actes de la recherche en sciences sociales", n9 25, pp. 23-43.
Marrou, H. I.
1950 L'ambivalence du temps de l'histoire chez saint Augustin, Institut d'études médiévales, Montréal. 1961 Qu'est-ce que l'histoire, em Ch. Samuran (org.), L'histoire etses méthodes, em Encyclopédiede laPléiade, vol. XI, Gallimard, Paris, pp. 1-33. 1968 Théologie de l'histoire, Seuil, Paris.
Martini, G.
1970 Lo spirito cittadino e le origin delta storiografua comunale lombarda, em "Nuova Rivista Storica", LIV, pp. 1-22.
Marwick, A.
1970 The Nature of History, Macmillan, London.
Marx, K.
[1852] Carta a Weydemayer de 5 de março, em Briefe an Weydemayer and Frau, Ausder Waffenkamn perdes Sozialismus, Frankfurt am Main,
1907.
1859 Zur Kritikderpolitischen Õkonomie, Duncker, Berlim.
1867 Das Kapital, livro I, Meissner, Hamburg (trad. portuguesa: Delfos, 4e ed., Lisboa, 1975).
Marx, K., e Engels, F.
[1845-46] Die deutsche Idéologie, em Historisch-Kritische Gesarrtausgabe, vol. V, Marx-Engels-Lenin Institut, Frankfurt am Main-Berlim-
Moscou, 1932 (trad. portuguesa: 2 vols., Presença, Lisboa, 1980).
1848 Manifest der kommunistischen Partei, Burghard, London (trad. portuguesa: Estampa, Lisboa, 1975).
Mazzarino, S.
1966 Il pensiero storico classico, Laterza, Bari.
McLuhan, M.
1962 The Gutenberg Galaxy. The Making of Typographical Man, University of Toronto Press, Toronto.
Meinecke, F.
1936 Die Entstehung desHistorimws, Oldenbourg, Munique-Berlim.
Meyerson, J.
1956 Le temps, la mémoire, l'histoire, em "Journal de psychologie", LIII, pp. 333-54.
Miquel, A.
1967 Recensão a Francesco Gabrieli, L'Islam nella storia. Saggidi storia e storiografra mussubnana, em "Revue historique", CCXXXVIII, pp.
460-62.
1968 L'Islam et sa civilisation, Vile siècle, Colin, Paris (trad. portuguesa: Cosmos, Lisboa, 1971). 1977 Un conte des "Milles et une nuits": "Ajib et Charíb", Flammarion, Paris.
Momigliano, A.
1958 The place of Herodotus in the history of historiography, em "History", XLIII, pp. 1-13; atualmente também em Secondo contributo alla
storia degli studi classici e delmondo antico, Edizioni di Storia e Letteratura, Roma, 1960, pp. 29-44.
1966a Reconsidering B. Croce (1866-1952), em "Durham University Journal", dezembro, pp. 1-12; atualmente também em Quarto contributo alla
storia degli studi classici e del mondo antico, Edizioni di Storia e Letteratura, Roma, 1969, pp. 95-115.
1966b Time in ancient historiography, em "History and Theory. Studies in the Philosophy of History", V, supl. 6 (History and the Concept of
Time), pp. 1-23; atualmente também ibid., pp. 13-41.
1966c Vicó s "Scienza Nuova": Roman 'Bestioni and Roman 'Eroi', em "History and Theory. Studies in the Philosophy of History", V, 1, pp. 3-
23; atualmente também em Terzo contributo alla storia degli studi classici e del mondo antico, Edizioni di Storia e Letteratura, Roma, 1966, pp. 153-77.
1967 Recensão a Santo Mazzarino, Il pensiero storico classico I-II, 1, em "Rivista Storica Italian", LXXIX, 1, pp. 206-19; atualmente também
em Quarto contributo alla storia degli studi classici edelmondoantico, Edizioni di Storia e Letteratura, Roma, 1969, pp. 59-76.
1972 Tradition and the classical historian, em "History and Theory. Studies in the Philosophy of History", XI, 3, pp. 279-93; atualmente
também em Quinto contributo alla stotia degli studi classici e delmondo antico, vol. 1, Edizioni di Storia e Letteratura, Roma, 1 975, pp. 13-31.
1974 The lonely historian Ammianus Marcellinus, em "Annali della Scuola Normale e Superiore di Pisa. Classe di Lettere e Filosofia", série 111,
IV, 4, pp. 1393-1407; atualmente também em Essays in Ancient and Modern Historiography, Blackwell, Oxford, 1977, pp. 127-140.
Mommsen, W. J.
1978 Social conditioning and social relevance in historical judgments, em "History and Theory. Studies in the Philosophy of History", XVII, 4,
supl. 17 (Historical Consciousness and Political Action), pp. 19-35.
Moniot, H.
1974 L'histoire des peuples sans histoire, em J. Le Goff e P. Nora (org.), Faire de r histoire, I. Nouveauxproblèmes, Gallimard, Paris, pp. 106-23
(trad. portuguesa: Bertrand, Amadora, 1977, pp. 129-47).
Montaigne, M. Eyquem de
[1580-921 Essais, L'Angelier, Paris, 1598 (trad. portuguesa: Imprensa da Universidade, Coimbra, 1933).
Monteil, V.
1967-68 Prefácio da tradução francesa de Ibn Khaldun, Discours sur l'histoire universelle, Al-Muqaddima), 3 vols., Commision Internationale
pour la Traduction des Chefs-d'OEuvre, Beyrouth, pp. VII-XXXIX.
Morazé, Ch.
1967 La logique de l'histoire, Gallimard, Paris.
Morgan, L. H.
1877 Ancient Society; or, Research in the Lines of Human Progress from Savagery through Barbarism to Civilization, Kerr, Chicago (trad.
portuguesa: Presença, 2' ed., Lisboa, 1976).
Nadel, G. H.
1963 Recensão a F. Smitt Fussn.:r, The Historical Revolution: English Historical Writing ans! Thought. 1580-1640, em "History and Theory.
Studies in the Philosophy of Ilistory",111, 2, pp. 255-61.
1964 Philosophy ofhistcr) before historicism, ib d., III, 3, pp. 291-315.
Nitschke, A.
1974 Zieden un Method,n historischer Verhaltensforschung, em Th. Schieder (org.), Methodenprobleme der Geschichtswissenschaft, em
"Historische Zeitschrift", supl. 3 (n. s.), pp. 74-97.
Nora, P.
1962 Ernest Lavisse: son rôle dans la formation du sentiment national, em "Revue historique", CCXX VIII, pp. 73-106. 1974 Le retourde l'événement, em J. Le Goff e P. Nora (org.), Faire de lhistoire, I. Nouveaux problèmes, Gallimard, Paris, pp. 210-28 (trad.
portuguesa: Bertrand, Amadora, 1977, pp. 243-64).
Palmade, G.
1968 "Histoire, 2. Histoire de l'histoire", em Encyclopaedia Universalis, vol. VIII, Encyclopaedia Universalis France, Paris, pp. 429-433.
Paravicini-Bagliani, A.
1976 La storiografia pontificia del secolo XIII, em "Romische historische Mitteilungen", X VIII, pp. 45-54.
Passmore, J. A.
1958 The objectivity of history, em "Philosophy", XXXIII, pp. 97-110.
Pédech, P.
1964 La méthode historique de Polybe, Les Belles Lettres, Paris.
Perelman, Ch.
1969 Les catégories en histoire, Université Libre, Bruxelas.
Pesez, J. -M.
1978 Histoire de la culture materielle, em Le Goff, Chartier e Revel, 1978, pp. 98-130.
Pomian, K.
1975 L'histoire de la science et lhistoire de l'histoire, em "Annales. Economies, Sociétés, Civilisations", XXX, 5, pp. 935-52.
Popper, K. R.
1966 The Poverty of Historicism, Routledge and Kegan Paul, London.
Prawer, J.
1969-70 Histoire du Royaume latin de Jérusalem, 2 vols., CNRS, Paris.
Preiswerk, R., e Perrot, D.
1975 Ethnocentrisme et histoire. L'Afrique, l'Amérique indienne et l'Asie dans le manuels occidentaux, Anthropos, Paris.
Ranke, L. von
1824 Geshichten der romanischen un genmanischen Võlker von 1494 bis 1535, Reimer, Lepzig, ed. Vollmer, Wiesbaden, 1957. 1834-36 Die rõmischen Pdpste, Duncker and Humblot, Berlim.
Revel, J., e Chartier, R.
1978 Annales, em Le Goff, Chartier e Revel, 1978, pp. 26-33.
Reynaud, N.
1981 Jean Fouquet. Catalogue de rexposition du Louvre, Editions de la Réunion des Musées Nationaux, Paris.
Ricoeur, P.
1955 Histoire et vérité, Seuil, Paris, 1955.
1961 Histoire de la philosophie et historicité, em R. Aron (org.), L'histoire et ses interprétations. Entretiens autour dArnold Toynbee, Mouton,
Paris – La Haye, pp. 214-27.
Romano, R.
1978 La storiografia italiana oggi, edição do "Espresso", Milão.
Romilly, J. de
1973 "Thucydide (VI siècle av. J.-C.)", em Encyclopaedia Universalis, vol. XVI, Encyclopaedia Universalis France, Paris, pp. 82-83.
Rosenthal, F.
1952 A History of Muslim Historiography, Brill, Leiden.
Rossi, P.
1956 Lo storicismo tedesco contemporaneo, Einaudi, Turim, 1979.
Rubinstein, N.
1942 The beginnings of political thought in Florence, em "Journal of the Warburg and Courtauld Institutes", V, pp. 198-227.
Ruffié, J.
1976 De la biologie à la culture, Flammarion, Paris.
Runciman, W. G.
1970 Sociology in its Place, and Other Essays, Cambridge University Press, London.
Salmon, P.
1969 Histoire et critique, Université Libre, Bruxela, 1976 (trad. portuguesa: Livraria Almedina, Coimbra, 1979).
Samuel, R.
1980 Déprofessionnaliser rhistoire, em Sous l'hisoire, la mémoire, número especial de "Dialectiques", pp. 5-17.
Schaft, A.
1970 Historia i prawda, Ksiszka i wieezda, Varsóvia.
Schieder, Th.
1978 The role of historical consciousness in political action, em "History and Theory. Studies in the Philosophy of History", XVII, 4, supl. 17
(Historical Consciousness and Political Action), pp. 1-18.
Schnapp, A.
1980 L'archéologie aujourd'hui, Hachette, Paris.
Schulin, E.
1973 Die Frage nach der Zukunft in Geschiçhte heute. Positionen, Tendenzen unprobleme, s. e., Gottingen.
Shorter, E.
1971 The Historian and the Computer. A Practical Guide, Prentice-Hall, Englewood Cliffs N.J.
Simon, E.
1928 Ranke an Hegel, em "Historische Zeitschrift", supl. 15.
Sirinelli, J.
1961 Les vues historiques dEusèbe de Césarée durant la période prénicéenne, Université de Dakar. Faculté des lettres et sciences humaines,
Dakar.
Spengler, O.
1918-22 Der Untergang des Abendiandes. Umrisse einer Morphologie der Welt-geschichte, Beyer, Munique.
Spuller, B.
1955 Islamische unabendlõndische Geschichsschreibung, em "Saeculum", VI, 2, pp. 125-137.
Starr, C. G.
1966 Historical and philosophical time, em "History and Theory. Studies in the Philosophy of History", V, supl. 6 (History and the
ConceptofTine), pp. 24-35.
Stone, L.
1979 The revival of narrative. Reflections on a new old history, em "Past and Present", nº 85, pp. 3-24.
Taleb, A.
[1959] Carta de 10 de dezembro, em Lettres de prison (1957-61), Éditions na- tionales algériennes, Argélia, 1966.
Tessier, G.
1961 Diplomatique, em Ch. Samaran (org.), L'histoire et ses méthodes, em Encyclopédiede la Pléiade, vol. XI, Gallimard, Paris, pp. 633-76.
Thierry, A.
1840 Récits des temps mérovingiens, précédés de Considérations sur l'histoire de France, Garnier, Paris; ed. Furne, Paris, 1851.
Topolski, J.
1973 Metodologia historii. Wydanie drugie proprawione i uzupelrnione, Panst- wowe Wydawnictwo Naukowe, Varsóvia.
Touraine, A.
1977 Un désir d'histoire, Stock, Paris.
Toynbee, A.J.
1934-39 A Study ofHisory, Oxford University Press, London (trad. portuguesa: Ulisseia, Lisboa, 1964).
Troeltsch, E.
1924 DerHistorismus unseine Uberwindung, Heise, Berlim.
Valéry, P.
1931 Regards sur le monde actuel, Gallimard, Paris.
Védrine, H.
1975 Les philosophes de rhisoire. Déclin ou crise?, Payot, Paris (trad. portuguesa: Diabril, Lisboa, 1976).
Vendryès, P.
1952 De la probabilité en histoire. L'exemple de rexpédition dEgypte, Michel, Paris.
Veinant, J.-P.,e Vidal-Naquet, P.
1972 Mythe et tragédie en Grèce ancienne, Maspero, Paris.
Verán, E.
1981 Construire lévénement. Les médias et laccident de Three Mile Island, Minuit, Paris.
Veyne, P.
1968 "Histoire", em Encyclopaedia Universales, vol. VIII, Encyclopaedia Universalis France, Paris, pp. 423-24. 1971 Continent on écrit l histoire. Essai d'épistémologie, Seuil, Paris. 1978 Convient on écrit lhistoire, Seuil, Paris (nova ed. de Veyne, 1971) (trad. portuguesa: Edições 70, Lisboa, 1983).
Vidal-Naquet, P.
1960 Temps des dieux et temps des hommes, em "Revue d'histoire des reli- gions", CLV II, pp. 55-80.
Vilar, P.
1973 Histoire marxiste, histoire et construction. Essai de dialogue avec Althusser, em "Annales. Economies, Sociétés, Civilisations", XXVIII, 1,
pp. 165-98.
1978 Marx (Karl), em Le Goff, Chartier e Revel, 1978, pp. 370-74.
Voltaire (F. -M. Arouet)
1756 Essai sur les moeurs et I esprit des nations et sur les principaux faits de l'histoire, depuis Charlemagne jusqu'à Louis XIII, Cramer,
Genebra.
Voyelle, M.
1978 L'histoire et la longue durée, em Le Goff, Chartier eRevel, 1978, pp. 316- 43.
Wachtel, N.
1971 La vision des vaincus. Les Indiens du Pérou devant la conquête espagnole, Gallimard, Paris.
Weber, M.
1904 Die "Objektivetãt" sozialwissenschaftlicher unsozialpolitescherErkenntnis, em "Archiv für Sozialwissenschaft und Sozialpolitik", XIX, pp.
22-87; atualmente também em Gesamrnelte Aufsãtze zur Wissenschaftslehre, Mo- hr, Tübingen, 1951, pp. 146-214.
White, H. V.
1973 Metahistory: the Historical Imagination in Nineteenth Century Europe, Johns Hopkins University Press, Baltimore.
Wilson, E. O.
1975 Sociobiology: the New Synthesis, Harvard University Press, Cambridge.
A história está sempre no centro das controvérsias. Que assuntos deve tratar? Os acontecimentos (ef. acontecimento) apenas, ou também os desígnios da providência (cf. divino, escatologia, milênio), os progressos da humanidade (cf. progresso/reação), os fenômenos (cf.fenômeno) repetitivos (cf. ciclo, recursividade, repetição), as estruturas (efÊ estrutura)? Deve pôr a tônica na continuidade (cf. contínuo/discreto) ou, pelo contrário, nas revoluções (cf. revoluções), nas rupturas, nas catástrofes? Deve ocupar-se prioritariamente dos indivíduos (cf. pessoa) promovidos ao papel de heróis ou denassa; de quem tempoder e autoridade (cf. poder/autoridade) no estado ou na igreja ou, pelo contrário, dos camponeses, do proletariado, dos burgueses (cf. burgueses/burguesia), dapopulação no seu conjunto e de todas as classes que a compõem?
Estas questões que incidem sobre os objetos (cf. objeto) da história, remetem-nos para outras, que incidem sobre o seu estatuto e os seus métodos (cf. método). Trata-se de uma projeção, talvez inconsciente (ef. inconsciente) de preocupações ideológicas (cf. ideologia) contemporâneas no passado (passado/presente) ou de um conhecimento, através de documentos e monumentos (cf. documento/monumento), de economias (cf. economia), de sociedades, de civilizações (cf. selvagem, bárbaro, civilizado), afastados de nós no tempo (cf. tempo/temporalidade)? Dever-se-ia ainda perguntar se a história constitui uma forma literária (cf. literatura), uma narração (cf. narração/narratividade) dos fatos, ou uma ciência que os estabelece, os descreve e os explica (cf. explicação). Quais são finalmente as relações com as outras disciplinas (cf. disciplina/disciplinas) que se interessam pelo homem (cf. também anthropos) em particular com a filologia e a crítica e também com a filosofia (cf.filosofia/filosofou)? Devem limitar-se à cultura (cf. cultura/culturas), nela integrando a cultura material, ou devem também incluir o ambiente, o clima, e finalmente a evolução dos seres vivos (vida) e do universo? As teorias (cf. teoria/modelo) genéticas (gênese) que hoje se desenvolvem não irão talvez desembocar numa história da natureza?
O debate sobre a história que põe em jogo todas estas interrogações e ainda outras, continua desde a Antiguidade (cf. antigo/moderno) e tem todas as possibilidades de se prolongar no futuro (cf.futuro).